Kubuś Puchatek. Historia sympatycznego misia.

2026-01-20 Agnieszka Witczak

18 stycznia urodziny obchodziłby autor przygód sympatycznego niedźwiadka, ten dzień znany jest jako Dzień Kubusia Puchatka a w 2026 roku mija 100 lat od ukazania się tej książki. To doskonała okazja, by opowiedzieć coś więcej o autorze, którego książka zajęła ósmą pozycję na liście najlepszych książek dla dzieci według BBC Culture.

Alan Alexander Milne przyszedł na świat w 1882 roku w Londynie. Chociaż na studiach wybrał matematykę, to literatura zdominowała jego życie. Nie mogło być inaczej. Jego nauczycielem był Herbert George Wells autor Wehikułu czasu, z którym autor Puchatka się zaprzyjaźnił. To spotkanie było jednym z powodów, które przyczyniły się do tego, że Milne zmienił nauki ścisłe na humanistykę. W trakcie studiów pisał do czasopisma satyrycznego, po studiach pracował jako dziennikarz. Ciągle podejmował próby pisarskie, ale bez większych sukcesów. W trakcie I wojny światowej zaczął pisać sztuki teatralne. Ale to rok 1926 okazał się dla niego przełomowy, wtedy właśnie ukazała się książeczka dla dzieci Kubuś Puchatek, która z miejsca osiągnął niebywały sukces. Dwa lata później wydano Chatkę Puchatka.

Książki nie ujrzałaby światła dziennego, gdyby nie narodziny syna pisarza w 1920 roku. Pojawienie się na świecie syna najpierw zainspirowało Milne’a do pisania wierszyków dla dzieci, które w 1924 roku ukazały się w zbiorze Kiedy byliśmy bardzo młodzi. To tam po raz pierwszy pojawiła się postać Kubusia Puchatka. Książkę zilustrował Shepard, który stworzył  rysunki także do opowieści o Krzysiu i jego niedźwiadku. Swoich bohaterów Milne znalazł w pokoju dziecięcym syna, to właśnie jego maskotki i dziecięce zabawy sprawiły, że dziś czytamy o przygodach w Stumilowym Lesie.  

Syn Milne’A Christopher stał się pierwowzorem książkowego Krzysia a Kubuś Puchatek, w oryginale Winnie the Pooh wzorowany był na pluszowym misiu z domu towarowego Harrods, którego chłopiec dostał na swoje pierwsze urodziny. Najpierw miś otrzymał imię Edward, jednak potem chłopiec zmienił je na Winnie -  na cześć niedźwiedzicy brunatnej Winnipeg, maskotki korpusu weterynaryjnego kanadyjskiej armii podczas I wojny, która po zakończeniu wojny została umieszczona w londyńskim ZOO. Winnie była ulubionym zwierzęciem Christophera, często ją odwiedzał, wymykał się na wybieg, i uwaga, wpadał w jej ramiona! Zachowały się zdjęcia, na których syn Milne’a pozuje z niedźwiedzicą.

Książki o Puchatku odniosły spektakularny sukces a Milne’owi przyniosły sławę i pieniądze. Jednak radość nie trwała długo, bo nad jego życiem zaczęły zbierać się czarne chmury. Z jednej strony nadszarpnięte zostały rodzinne relacje. Najbardziej ta z synem, który często podkreślał, że łatka książkowego Krzysia z czasem zaczęła mu ciążyć, że brakowało mu zabaw z ojcem i miłości. Niesamowita sława książek sprawiła, że wszyscy chcieli poznać książkowego Krzysia, chłopiec stał się celebrytą, uczestniczył w spotkaniach, sesjach zdjęciowych, wywiadach. Stał się jednym z najsłynniejszych dzieci na świecie, zaraz po przyszłej królowej Elżbiecie II. Z czasem popularność zaczęła mu doskwierać, nie chciał być przez całe życie „Krzysiem”. Punktem przełomowym był moment, w którym poszedł do szkoły z internatem. Jego szkolni koledzy naśmiewali się z niego, co było dla niego niezwykle trudnym doświadczeniem. 

Sam Milne też nie był szczęśliwy, miał świadomość, że został zaszufladkowany i chciał tworzyć, coś innego niż książeczki dla dzieci, dlatego gdy zaproponowano mu napisanie dalszych przygód Kubusia, odmówił. Milne jest autorem siedmiu powieści, pięciu tomów wierszy, artykułów prasowych, opowiadań, tekstów wspomnieniowych, a także scenariuszy filmowych i kilkudziesięciu dramatów. Ale to jednak „Kubuś Puchatek” jest tym dziełem, z którym najbardziej się dzisiaj kojarzy.

Czy wiecie, że:

• W 1928 roku przyszła królowa Elżbieta otrzymała serwis herbaciany ze scenami z Puchatka.
• Według magazynu Forbes, Kubuś Puchatek jest drugą najbardziej dochodową postacią fikcyjną po Myszce Mickey.
• Łacińskie tłumaczenie Kubusia Puchatka jest jedyną książką po łacinie, która znalazła się na liście bestsellerów New York Timesa. Winnie Ille Pu ukazała się w 1960 roku i utrzymała się na liście przez całe 20 tygodni
• Kubuś Puchatek w wielu krajach przyjął swoje oryginalne imię, ale są miejsca, w których brzmi inaczej. Po czesku nazywa się Medvidek Pu, po węgiersku Micimackó, po duńsku Peter Plys, po norwesku Ole Brumm, po niemiecku Pu der Bär a francusku Winnie l'ourson, po kaszubsku Miedzwiôdk Pùfôtk, po śląsku Niedźwiodek Puch a w gwarze cieszyńskiej to Kubuś Kwap.
• W Polsce mamy dwa główne tłumaczenia, pierwszy z roku 1937 Ireny Tuwim. I drugi z 1986 roku Moniki Adamczyk-Grabowskiej, w którym sympatyczny miś otrzymuje imię Fredzia Phi-Phi.
• Kubuś Puchatek został ubrany w czerwoną koszulkę w 1930 r., kiedy stał się własnością Amerykanina Stephena Slesingera. To wtedy też powstała jego pluszowa wersja. 
• W 1966 r. prawa do Puchatka nabył Disney, w tym samym roku powstał pierwszy film animowany. 
• Oryginalnego Kubusia Puchatka i pozostałe zabawki Christophera można zobaczyć w New York Public Library.  
• W Warszawie Kubuś Puchatek ma swoją ulicę o długości 149 m 

Ode mnie jeszcze moje ulubione cytaty z "Kubusia Puchatka":

 „-Puchatku?
-Tak Prosiaczku?
-Nic- powiedział Prosiaczek biorąc Puchatka za łapkę - Chciałem się tylko upewnić, że jesteś.”

„Kubusiu, jak się pisze MIŁOŚĆ? Prosiaczku, MIŁOŚĆ się nie pisze, MIŁOŚĆ się czuje.”

„To prawda....-mruknął Puchatek, spoglądając w lustro i klepiąc się po brzuszku.-Nie liczy się rozmiar. Liczy się puchatość!”