Książki na ekranie

Książki często zyskują nowe życie w momencie, kiedy trafiają na duży lub mały ekran. Filmowe adaptacje to jeden z najważniejszych sposobów przenoszenia opowieści z jednego medium do drugiego. A gdzie indziej niż w literaturze szukać wspaniałych opowieści, bohaterów i fabuł?

Jeśli wspominamy pierwsze spotkania filmowo-literackie to warto przywołać „Podróż na Księżyc” z 1902 roku Georges'a Mélièsa, 14-minutowy francuski niemy film science-fiction, uważany za początek kina fantastycznego. Film inspirowany był twórczością Juliusza Verne’a i H.G. Wellsa. Szczególnym uznaniem cieszą się adaptacje literackie w Hollywood, jedną z najważniejszych kategorii jest Oscar za najlepszy scenariusz adaptowany. Wiele nagradzanych filmów powstało na podstawie książek, m.in. Ojciec chrzestny, Władca Pierścieni, Diuna, Małe kobietki, Biedne istoty czy Oppenheimer. 

Ciekawe książki, na podstawie których powstały pełnometrażowe filmy:

• Zacznijmy od klasyki: „Frankenstein” Mary Shelley to gotycka powieść o Wiktorze Frankensteinie, młodym naukowcu, który chce odkryć tajemnice życia i postanawia stworzyć żywą istotę z części ciał martwych osób. Jedna z takich prób kończy się ożywieniem takiej istoty. Jednak przerażony swoim dziełem naukowiec więzi monstrum i po czasie je porzuca. Uwolniony potwór zyskuje świadomość, czuje się samotny i odrzucony przez ludzi. Pragnie, by naukowiec stworzył mu partnerkę. Jednak nie dochodzi do tego a stwór mści się, zabijając bliskich Wiktora. Powieść kończy się śmiercią obu na Arktyce. Powstało mnóstwo ekranizacji i nawiązań do tej książki. Motyw ten pojawia się w niemym kinie w 1910 roku po współczesne wersje. Do najważniejszych należą klasyk z 1931 r. (B. Karloff), „Frankenstein” (1994, R. De Niro), parodia „Młody Frankenstein” (1974) oraz nowa wersja Guillermo del Toro (2025).

• Powieść Mario Puzo ”Ojciec chrzestny” wydana w 1969 roku, została sfilmowana trzy lata później i okazała się wielkim hitem. Książka przybliża losy sycylijskiej rodziny mafijnej sprawującej rządy w Nowym Jorku. Akcja powieści obejmuje 10 lat, podczas których, do zamachu na jego życie, rządy sprawuje Don Vito Corleone, któremu nadano tytuł ojciec chrzestny. Ten tytuł nadawany jest najstarszemu lub najbardziej szanowanemu członkowi mafijnej rodziny. Rodzina Corleone, oficjalnie utrzymuje się z importu włoskiej oliwy, rzeczywistości jest jednak zupełnie inna. Poznajemy losy rodziny, ich zaangażowanie w życie włoskiej społeczności a także kłopoty z prawem. Każda z sylwetek dzieci don Corleone reprezentuje inne podejście do świata i rodzinnych tradycji.

Ciekawe książki, na podstawie których powstały seriale:

• „Sto lat samotności” Gabriela Garcí Márqueza zostało przeniesione na mały ekran, chociaż przez wiele lat sprzeciwiał się temu autor. Powieść ta jest jedną z najczęściej tłumaczonych i czytanych książek napisanych w języku hiszpańskim. Ta wspaniała i wielopoziomowa powieść przybliża historię siedmiu pokoleń rodziny Buendíów, którzy zakładają miasteczko Macondo. W ich życiu magia, niesamowitość, tajemnica przeplatają się ze zwyczajnością, tworząc niesamowity klimat opowieści. Elementy magiczne przenikają się z codziennością: duchy żyją obok ludzi, niezwykłe zjawiska są przyjmowane bez zdziwienia, a czas zdaje się krążyć w zamkniętym kręgu.

• Jeśli jesteśmy przy klasyce to warto również polecić książkę „Gepard” lub „Leopard”, której autorem jest Giuseppe Tomasi Di Lampedusa. W powieści poznajemy losy księcia Saliny i zmiany jakie towarzyszą czasom, w których przypadło mu żyć. Akcja książki odgrywa się w  okresie walk pod przywództwem Garibaldiego o  zjednoczenie się państwa Włoskiego. Stary porządek rzeczy zostaje zakłócony i odchodzi w zapomnienie  arystokratyczny duch. Ukazana tu Sycylia zmienia się, polityczne i społeczne przemiany dosięgają zarówno wyspy jak i członków arystokratycznej rodziny. Książe Salina ma świadomość, że jego świat odchodzi w przeszłość, godzi się z biegiem historii, bo wie, że nie jest w stanie zatrzymać zmian – także upływającego czasu.